AA.VV.

Brasiliana n.200, Anno XLIV, 2024

«Fondamento mitico e rifondazione socio-culturale nel contesto brasiliano»
0 Valutazione
stato: Disponibile
Argomento: Letteratura
Collana: Letterature d'America
anno: 2024
, pagine: 132

ISSN: 1125-1743
15,00 €
15,00 €
questo volume è acquistabile anche in capitoli separati accedi all'indice
 Torna a: Letteratura americana

Indice

ALESSIA DI EUGENIO, Per un Brasile Amefricano: voci-donne, poesia falada e parola scritta

ETTORE FINAZZI-AGRÒ, Das coisas ocultadas desde a fundação do Brasil

VINCENZO RUSSO, De ressentimentos e colonialismos: o (in)evitável anti-portuguesismo dos intérpretes do Brasil e Eduardo Lourenço

REBECCA BENTES SALDANHA PEREIRA, Corpos, silêncios insubmissos e “palavras retortas”: ecos da escravidão e resistência em Torto arado e Ponciá Vicêncio

MARIANNA SCARAMUCCI, Divenire-stella: metamorfosi, disforia e sintomatologie contemporanee in Macunaíma

ROBERTO VECCHI, “Refunda-me ou te devoro”: o Brasil, a incompletude da fundação e a história literária


RESUMOS

1) ALESSIA DI EUGENIO, Para um Brasil Amefricano: vozes-mulheres, poesia falada e palavra escrita.

O artigo usa o conceito de Am.frica, retomado por L.lia Gonzalez, para abordar a poesia falada produzida por mulheres brasileiras a partir de uma perspectiva feminista, nos .ltimos dez anos. Neste sentido, ser. investigada a rela..o entre oralidade, vocalidade e escrita, dialogando com os estudos de Paul Zumthor e com as reflex.es de Adriana Cavarero. Em particular, ser.o analisadas a antologia Querem nos calar. Poemas para serem lidos em voz alta (2019) e uma composi..o contida na obra Sangría (2017) de Luiza Rom.o. Essas produ..es prop.em uma interpreta..o diferente da dial.tica Brasil/Brasis.

2) ETTORE FINAZZI-AGR., Das coisas ocultadas desde a fundação do Brasil.

O t.tulo do artigo, remetendo para um livro famoso de Ren. Girard, abre para uma reflex.o sobre o “desejo mim.tico” conotando a vontade do Brasil de se constituir como Na..o e armando um Fundamento ideal sobre o qual instituir o “sacramento” comunit.rio. Este pacto funciona apenas na medida em que a sacraliza..o simb.lica do Estado pretende o sacrif.cio de um “bode expiat.rio,” constitu.do, no caso brasileiro, pelos povos ind.genas e/ou pelos setores mais marginalizados da sociedade.

3) VINCENZO RUSSO, De ressentimentos e colonialismos: o (in)evitável anti-portuguesismo dos intérpretes do Brasil e Eduardo Lourenço.

O artigo . uma tentativa de ler como uma certa mitologia brasileira, segundo a psican.lise hist.rica de Eduardo Louren.o, se alimentou de ressentimentos anti-portugueses. A constela..o ressentimental (a lusofobia, a antipatia anti-lusitana, etc) foi objeto do pensamento brasileiro que – ao longo do s.culo XX – foi glosando e recodificando o anti-portuguesismo para interpretar a forma..o da Na..o. S.o facilmente identific.veis os termos do processo de recalcamento dos antigos la.os coloniais dentro da mitologia brasileira: uma primeira fase de ressentimento contra um passado comum diversamente sofrido; uma segunda fase caracterizada por um “processo de afastamento volunt.rio” de Portugal.

4) REBECCA SALDANHA PEREIRA Corpos, silêncios insubmissos e “palavras retortas”: ecos da escravidão e resistência em Torto arado e Ponci. Vic.ncio.

Este ensaio prop.e uma reflex.o sobre a constru..o da sujetividadenegra nos romances Torto arado (2018) escrito por Itamar Vieira Junior e Ponciá Vicêncio, de Concei..o Evaristo. Nos contos o sil.ncio passa a ser uma dimens.o do di.logo entre corpos e o lugar onde . articulada a resist.ncia criativa das personagens contra a viol.ncia escravista e o racismo, heran.as do colonialismo no Brasil contempor.neo.

5) MARIANNA SCARAMUCCI, Devir-estrela: metamorfose, disforia e sintomatologias contemporâneas em Macuna.ma.

O artigo prop.e uma releitura do devir-estrela no Macunaíma de M.rio de Andrade, para interpret.-lo como supera..o do dilema identit.rio brasileiro. Se entendida como movimento disf.rico, na acep..o de Paul Preciado, a ren.ncia do her.i a encontrar um lugar na terra pode ser lida como condi..o patol.gica a partir da qual modificar as pr.prias condi..es que a provocaram, abrindo assim a novos regimes de conhecimento, e proporcionando uma terap.utica que cure as feridas infligidas pela busca de uma identidade imanente.

6) ROBERTO VECCHI, “Refunda-me ou te devoro”: o Brasil, a incompletude da fundação e a história literária.

Do ponto de vista fatual, a funda..o do Brasil de 1822 constitui uma esp.cie de oco. A sua fantasm.tica inconsist.ncia alimenta constantemente uma coa..o a retornar para os pressupostos marginalizados de uma funda..o condenada a uma incompletude permanente. O aspeto mais evidente que caracteriza uma funda..o paradoxal como essa . assim a inconsist.ncia das mitologias necess.rias em qualquer ato de funda..o que, ao inv.s de irem para o fundo restam como fantasmagorias que n.o se dissolvem, alimentando de modo incessante a imagina..o cr.tica e o impulso de revis.o. A literatura brasileira assume assim a tarefa de arquivo de refunda..es, porque o desenho de uma literatura brasileira se serve de uma imagina..o do Brasil onde o palimpsesto fantasm.tico de funda..o ausente . constantemente glosado e pensado.


SUMMARIES

1) ALESSIA DI EUGENIO, For an Amefrican Brazil: Women-Voices, Falada Poetry and the Written Word.

The essay employs the concept of Amefrica, invented by L.lia Gonzalez, to frame falada poetry, produced from a feminist perspective by Brazilian women over the past decade. The relationship between orality, vocality, and writing is investigated in dialogue with Paul Zumthor’s studies and Adriana Cavarero’s reflections. In particular, the anthology Querem nos calar. Poemas para ser lidos em voz alta (2019) and a composition contained in Sangría (2017) by Luiza Rom.o is analyzed. These works propose a different interpretation of the Brazil/Brazils dialectic.

2) ETTORE FINAZZI-AGR., Of Things Hidden since the Founding of Brazil.

The title of this essay – which refers to a famous study by Ren. Girard – signals a reflection on the “mimetic desire” that connotes Brazil’s will to constitute itself as a Nation, positing an ideal foundation on which to establish the communitarian “sacrament.” Such a pact works only if the symbolic sacralization of the State is based on the sacrifice of a “scapegoat,” that, in the Brazilian case, is to be found in the indigenous peoples and/or in the most marginalized sections of society.

3) VINCENZO RUSSO, Of Resentments and Colonialisms: The (Un)avoidable Anti-Portugueseism of Interpreters of Brazil and Eduardo Lourenço.

The essay attempts to read the way in which a particular Brazilian mythology, according to Eduardo Louren.o’s historical psychoanalysis, has been fueled by anti-Portuguese resentments. The re-sentimental constellation (Lusophobia, anti-Lusitanian antipathy, etc.) has been the subject of Brazilian thought throughout the twentieth century. It has glossed and recoded anti-Portugueseism in order to interpret the formation of the Brazilian nation. The terms of the process of the removal of ancient colonial ties by Brazilian mythology are easily identifiable: a first phase of resentment against a common past differently suffered; a second phase characterized by a “process of voluntary estrangement” from Portugal.

4) REBECCA SALDANHA, Bodies, Rebellious Silences, and “Twisted Words”: Echoes of Slavery and Resistance in Torto arado and Ponci. Vic.ncio.

The essay offers a reflection on the construction of black subjectivity in the novels Torto arado (2018) by Itamar Vieira Junior and Ponciá Vicêncio (2003) by Concei..o Evaristo. In both stories, silence is presented as a dimension of dialogue between resilient bodies and as a place where the characters’ resistance to the violence of slavery and racism — both legacies of colonialism in contemporary Brazil — is articulated.

5) MARIANNA SCARAMUCCI, Becoming-a-Star: Metamorphosis, Dysphoria, and Contemporary Symptomatology in Macuna.ma.

The essay proposes a reinterpretation of the literary device of becoming-a-star in M.rio de Andrade’s Macunaíma so as todiscern an opportunity to overcome the Brazilian identity dilemma. If understood as a dysphoric movement, in Paul Preciado’s sense, the hero’s renunciation of an earthly location can be read as a pathological condition from which to move in order to modify the very circumstances that provoke it, thus opening up new fields of knowledge and providing therapeutics that heal the wounds inflicted by the search for an immanent identity.

6) ROBERTO VECCHI, “Refunda-me ou te devoro”: Brazil, the Incompleteness of its Founding and its Literary History.

From a factual point of view, Brazil’s founding in 1822 is a kind of vacuum. Its phantasmal incoherence constantly fuels the need to return to the marginal assumptions of a foundation condemned to permanent incompleteness. The most noticeable aspect that characterizes such a paradoxical foundation is the inconsistency of the mythologies necessary in any act of foundation. In this case, instead of going deep, they remain as phantasmagorias that do not evaporate, incessantly nourishing the critical imagination and the impulse towards revision. Brazilian literature, in a sense, takes on the function of an archive of re-foundings, because the project of a Brazilian literature makes use of an imaginary Brazil in which the phantasmagorical palimpsest of an absent foundation is constantly revised and rethought.


RESÚMENES

1) ALESSIA DI EUGENIO, Por un Brasil Amefricano: voces-mujeres, poesía falada y palabra escrita.

El art.culo utiliza el concepto de Amefrica, retomado por L.lia Gonzalez, para enmarcar la poes.a falada, producida por mujeres brasile.as desde una perspectiva feminista, en los .ltimos diez a.os. En particular, se investigar. la relaci.n entre oralidad, vocalidad y escritura, en di.logo con los estudios de Paul Zumthor y las reflexiones de Adriana Cavarero. En concreto, se analizar. la antolog.a Querem nos calar. Poemas para ser lidos em voz alta (2019) y una composici.n contenida en la obra Sangría (2017) de Luiza Rom.o. Estas producciones proponen una interpretaci.n diferente de la dial.ctica Brasil/Brasiles.

2) ETTORE FINAZZI-AGR., De cosas ocultas desde la fundación de Brasil.

El t.tulo del art.culo – que hace referencia a un famoso estudio de Ren. Girard – apunta hacia una reflexi.n sobre el “deseo mim.tico” que connota la voluntad de Brasil de constituirse como Naci.n, suponiendo una premisa ideal sobre la que establecer el “sacramento” comunitario. Este pacto solo funciona en la medida en que la sacralizaci.n simb.lica del Estado requiere el sacrificio de un “chivo expiatorio,” constituido, en el caso brasile.o, por los pueblos ind.genas y/o los sectores m.s marginalizados de la sociedad.

3) VINCENZO RUSSO, De resentimientos y colonialismos: el (in)evitable antiportuguesismo de los intérpretes de Brasil y de Eduardo Lourenço.

El art.culo es un intento de leer c.mo cierta mitolog.a brasile.a, seg.n el psicoan.lisis hist.rico de Eduardo Louren.o, ha sido alimentada por resentimientos antiportugueses. La constelaci.nre-sentimental (lusofobia, antipat.a antilusitana, etc.) ha sido objeto del pensamiento brasile.o que a lo largo del siglo XX ha ilustrado y recodificado el antiportuguesismo para interpretar la formaci.n de la naci.n brasile.a. Los t.rminos del proceso de eliminaci.n de los antiguos lazos coloniales por la mitolog.a brasile.a son f.cilmente identificables: una primera fase de resentimiento contra un pasado com.n sufrido de forma diferente; una segunda fase caracterizada por un “proceso de alejamiento voluntario” de Portugal.

4) REBECCA SALDANHA, Cuerpos, silencios rebeldes y “palabras torcidas”: ecos de esclavitud y resistencia en Torto arado y Ponci. Vic.ncio.

El art.culo propone una reflexi.n sobre la construcci.n de la subjetividad negra en las novelas Torto arado (2018) de Itamar Vieira Junior y Ponciá Vicêncio (2003) de Concei..o Evaristo. En los relatos, el silencio se configura como una dimensi.n de di.logo entre cuerpos resilientes y como un lugar donde se articula la resistencia de los personajes contra la violencia de la esclavitud y el racismo, ambos legados del colonialismo en el Brasil contempor.neo.

5) MARIANNA SCARAMUCCI, Devenir-estrella: metamorfosis, disforia y sintomatologías contemporáneas en Macuna.ma.

El art.culo propone una relectura del dispositivo literario del devenir-estrella en Macunaíma de M.rio de Andrade, para ver en .l una oportunidad de superar el dilema identitario brasile.o. Si se entiende como un movimiento disf.rico, en el sentido de Paul Preciado, la renuncia del h.roe a una colocaci.n terrenal puede leerse como una condici.n patol.gica a partir de la cual modificar las propias condiciones que la provocan, abriendo as. nuevos reg.menes de conocimiento y proporcionando una cura terap.utica para las heridas infligidas por la b.squeda de una identidad inmanente.

6) ROBERTO VECCHI, “Refunda-me ou te devoro”: Brasil, lo incompleto de su fundación y su historia literaria.

Desde el punto de vista f.ctico, la fundaci.n de Brasil en 1822 es una especie de vac.o. Su incoherencia fantasmal alimenta constantemente la necesidad de volver a los supuestos marginales de una fundaci.n condenada a la incompletud permanente. El aspecto m.s evidente que caracteriza esa fundaci.n parad.jica es la inconsistencia de las mitolog.as necesarias en todo acto de fundaci.n que, en lugar de desaparecer, permanecen como fantasmagor.as que no se disuelven, alimentando incesantemente la imaginaci.n cr.tica y el impulso de revisi.n. La literatura brasile.a, en cierto sentido, asume la funci.n de archivo de refundaciones, porque el proyecto de una literatura rasile.a se sirve de un imaginario de Brasil en el que el palimpsesto fantasmal de una fundaci.n ausente es constantemente elaborado y repensado.

 

 

 

Lascia una tua recensione

Lascia una tua recensione
Hai letto questo libro? vuoi lasciare una tua recensione? iscriviti al sito e accedi con il tuo utente e la tua password per scrivere un tuo commento.
Grazie

Autenticati per poter scrivere una recensione. Accesso